fransche school theater de fransche school De lezingen van Voet worden gehouden in Theater De Fransche School, Havendijk 1. Ze beginnen om 20:00 uur, om ongeveer 21:00 uur is er een koffie- en theepauze en de lezingen worden afgesloten rond 22:30. De lezingen zijn gratis en voor iedereen toegankelijk. Alles tenzij anders aangegeven in de beschrijving van de lezing.

Op zaterdag 5 september 2020 is de expositie Adriaan Koerbagh (1633-1669) Eerherstel voor een dwarse denker geopend door burgemeester Gerdo van Grootheest tijdens een geslaagd evenement in het Huis van de Stad. Vanwege de coronamaatregelen kon een beperkt aantal toehoorders daarbij aanwezig zijn. Je kunt de hele happening, inclusief de bijdragen van o. a Nelleke Noordervliet, hier terugzien.

De tentoonstelling is te zien in de kapel van het Elisabeth Weeshuis Museum en los van het museum te bezoeken op woensdag tot en met zondag tussen 12.00 en 17.00 uur.

Bij de expositie horen lezingen en leesclubs. Bij de tentoonstelling zijn de Voetnoot over dit onderwerp (geschreven voor conservator Hannah Laurens) alsmede Vrij Man van van Nelleke Noordervliet te koop.

Op donderdag 17 september 2020 houdt meesterverteller Bart van Loo een lezing in Culemborg. Hij neemt je op sleeptouw langs duizend jaar Europese geschiedenis. Zijn zoektocht voert hem naar het ontstaan van de Nederlanden in de vijftiende eeuw. En wat blijkt? De Lage Landen zijn een Bourgondische uitvinding.
Nota bene: deze lezing vindt plaats in de Grote of Barbarakerk. Voetleden die voor 1 mei (met korting) een kaartje hebben gekocht, hebben daarmee toegang in de kerk. Voor kaartverkoop en verdere informatie zie de website van De Fransche School.

In het kader van het Koerbagh-programma organiseert Voet twee leesclubavonden. Op een leesclub avond wisselen de deelnemers hun indrukken uit en worden de werken doorgenomen en besproken.

Op 21 september gaat het over Vrij man van Nelleke Noordervliet.

Op 19 oktober staat Het noodlot van een ketter van Bart Leeuwenburgh op het programma.

De leesclubs zijn gratis en voor iedereen toegankelijk. Er is plaats voor maximaal 8 personen per avond.

Vanwege de coronamaatregelen is aanmelden noodzakelijk.


Bij de expositie Adriaan Koerbagh (1633-1669) Eerherstel voor een dwarse denker worden twee lezingen aangeboden.

Op 13 oktober spreekt de bekende historicus Jonathan Israel (in het Engels!) via een live online verbinding.

Op 3 november komen Hannah Laurens en Bart Leeuwenburgh, die beiden een boek over Koerbagh schreven, een toelichting geven op hun werk.


De lezingen in het Huis van de Stad in Culemborgzijn gratis en voor iedereen toegankelijk. Vanwege de maatregelen is aanmelden verplicht.

De afgelopen weken hebben De Gelderlandfabriek en Studio LEK een bijzonder initiatief genomen. Elke week, op donderdagavond, verzorgen zij vanuit een speciaal ingerichte studio in De Gelderlandfabriek het evenement ‘Niet afgelast’, dat live wordt uitgezonden via Facebook en YouTube. Op 7 mei jongstleden konden we nummer 8 bekijken. Daar hield Hans Saan een verhaal over een pandemie in het Culemborgse verleden. Mochten jullie het gemist hebben: geen nood. Je kunt Hans z’n verhaal, dat in twee delen uiteenviel, opnieuw bekijken.

DSC06360bew2 copyZaterdag 1 juni vond in de Gelderlandfabriek in Culemborg de presentatie plaats van een nieuwe Voetnoot, het historisch cahier dat het Genootschap A.W.K. Voet van Oudheusden driemaal per jaar uitbrengt. Het nummer, getiteld School van hoge klasse, is een fraai vormgegeven boekwerkje over de betekenis voor stad en land van het door paters Augustijnen geleide Nederlands Schriftelijk Studiecentrum Culemborg (1946-1971).

kleipijp copyAfgelast wegens Corona besmettingsgevaar!

Amateurarcheoloog André van Ingen komt vertellen over het mysterie van kleipijpen, dé gidsfossielen van de moderne archeologie na 1600. In Nederland zijn er in bijna 400 jaar miljoenen kleipijpen geproduceerd en vervolgens ook weer weggegooid. Zijn lezing is een boeiend verhaal over wat het pijp roken voor de Nederlandse geschiedenis betekend heeft.

Op 11 maart 2020 hield IJsbrand Verveer een lezing over de scheepvaart op de Lek in de 19e en 20e eeuw. Hij begon zijn lezing een schilderij van de Lek. Maar waar precies moest je deze afbeelding plaatsen? Eén van de aanwezigen in de zaal wist het antwoord: de Lek bij Culemborg. Hij kende het schilderij. Het is gemaakt toen de spoorbrug er al was (na 1868 dus!) maar de schilder heeft de brug weggelaten. En dat maakt het lokaliseren een stuk ingewikkelder!
IJsbrand is een verwoed ansichtkaartenverzamelaar: al 40 jaar verzamelt hij met name fotokaarten waarop de Lek, Lekboten en de plaatsen langs deze rivier zijn gefotografeerd. Bijvoorbeeld Foto Tukker maakte al in 1910 vele mooie foto's van de dagelijkse gang van zaken op en rond de rivier. Deze blijken een inspiratiebron voor boekjes en lezingen! Een van die boten, de Kapitein Anna, is nog te bezoeken in Amsterdam.

Zaterdagmiddag 18 januari 2020 vond de jaarlijkse Emerantianalezing plaats in de Fransche School. Waarom Voet dat elk jaar doet, lees je hier.
Met een luidkeels: "Goddank! De Proost van Aken op de Visbank" deden we recht aan die traditie. Daarna volgde de lezing: Van de Linge tot de Hudson: het relaas van een migrant van boerenknecht tot president. De lezing werd verzorgd door Jan de Boer, burgemeester van Buren. Jan vertelde een boeiend verhaal over Cornelis Maessen die vanuit deze streken naar het verre Amerika trok. Hij schreef er een prachtig boek over.  Na afloop van de lezing hieven we met elkaar het glas op de heilige Emerentiana.

Op 29 januari verzorgde Anton van der Velde een boeiende lezing voor een volle zaal in De Fransche School over het ontstaan van het Rivierengebied en dijkdoorbraken. Anton gaf vele voorbeelden waarmee duidelijk werd dat de Culemborgers er in de geschiedenis niet altijd zo mee weg kwamen.

 

Anton van de VeldeLET OP: deze lezing stond oorspronkelijk gepland op maandag 27 januari

25 jaar geleden evacueerden we, want met dat hoge water, je weet het nooit. Om die dreiging goed te begrijpen moet je iets weten van ons landschap.

In deze lezing gaan we terug in de tijd en zien hoe dit gebied, hoe hoog en laag door natuurlijke processen in de loop van eeuwen ontstaan zijn. De laatste duizend jaar komt daar de hand van de mens bij. Linge, Lek en Waal spelen dan een hoofdrol in het verhaal.

martinvanburen

Jan de Boer is burgemeester van de gemeente Buren en bezig een boek te schrijven over Martin van Buren, de achtste president van de Verenigde Staten (1837-1841).

Van Buren (1782-1868) was een nazaat van Cornelis Maessen, die in 1631 uit Buurmalsen naar de Nieuwe Wereld vertrok. Hij was de eerste president met een niet-Britse achtergrond en de eerste die als Amerikaans staatsburger geboren werd.

tekstLET OP: deze lezing stond oorspronkelijk gepland op woensdag 29 januari
Dit is hoogwaterburgemeester Henk Zomerdijk van de gemeente Ochten. Hij is tegenwoordig voorzitter van de klankbordgroep versterking Waaldijk. Maar in 1995 was hij de burgemeester die de bevolking van de gemeente Ochten opdracht gaf om te evacueren, en wel onmiddellijk. Hij kan zo uit eerste hand vertellen over wat hij toen heeft meegemaakt. Voet heeft al eerder een lezing over dit onderwerp van hem georganiseerd, namelijk op 23 januari 2014.

Helaas bereikte ons het bericht dat Hans Goedkoop per onmiddellijk op doktersadvies zijn agenda leeg moet vegen, vanwege klachten van overspannenheid.
Erg vervelend, voor hem en voor ons, want we maakten ons op voor een mooie avond. 

Om de avond toch niet verloren te laten gaan heeft Theater De Fransche School Ad van Liempt uitgenodigd, de laatste tijd wat omstreden in het nieuws, maar niet minder interessant. 
Hij gaat o.a. spreken over het jaar 1945: het onderwerp van zijn nieuwe boek.

evacuatieJanuari 1995. Het water in de grote rivieren staat hoog. De inwoners van het Rivierengebied, ook die in Culemborg, denken er het hunne van: ‘Dit is niet de eerste keer, het zal wel weer meevallen.’ Maar dit keer blijft de rivier verder vollopen. Het Rivierengebied moet evacueren.

De evacuatie van het Rivierenland is één van de grootste evacuaties uit de recente Nederlandse geschiedenis. Op 31 januari 1995 en in de dagen daarna werden 250.000 mensen verplicht uit het Rivierenland geëvacueerd vanwege de gevaarlijk hoge waterstand van de Rijn, de Maas en de Waal. In het geval dat de dijken daadwerkelijk waren doorgebroken zouden vele plaatsen in de Betuwe, de Bommelerwaard en het Land van Maas en Waal tot ongeveer vijf meter onder water zouden komen te staan, de eerste twee verdiepingen van uw huis.

Henk ZomerdijkKijk, dat is journalistiek: je houdt op een avond een lezing voor het Genootschap A.W.K. Voet van Oudheusden. De zaal zit vol met geïnteresseerde toehoorders die nog de goeie vragen stellen ook, en hups, de volgende morgen sta je op de site van Omroep Gelderland.

tekstWalter Lodewijk, oud-directeur van het Stadsmuseum van Harderwijk, houdt een inleiding over het leven en werk van de beroemde tekenaar Rien Poortvliet. Hij laat een selectie zien uit de duizenden tekeningen die Poortvliet voor vele boeken heeft gemaakt.

Boeken over het leven van dieren in de natuur, over kabouters, honden, paarden, voorvaderen, tradities, geschiedenis, theologie en nog veel meer. Poortvliet zag zichzelf als tekenend verteller. Zijn tekeningen deden het verhaal. Hooguit schreef hij ter uitleg een kort bijschrift.

werz

KAAPSTAD – Maritiem archeoloog en historicus Bruno Werz: ‘Ik ben voor 90 tot 95 procent overtuigd dat we het wrak van de ‘Haarlem’ gelokaliseerd hebben. Dit is gebaseerd op historisch, cartografisch en geologisch bewijs, maar ook op de resultaten van geofysisch onderzoek en proef opgravingen die we de afgelopen twee jaar hebben ondernomen.’

vissenOp 9 september 1569 overleed in Brussel de kunstenaar Pieter Bruegel. Dat is dit jaar 450 jaar geleden. Reden genoeg voor een grote tentoonstelling van zijn etsen en gravures.

De schilderijen van Bruegel zijn al bekend en daarom gaan we de prenten nu eens voor het voetlicht halen en van nabij bekijken.

tekst

LET OP

Deze lezing vindt plaats in De Gelderlandfabriek en NIET in Theater De Fransche School in verband met de verbouwing aldaar. De Gelderlandfabriek ligt naast het station, Stationsweg 7.

NSSC staat voor het Nederlands Schriftelijk Studiecentrum. De tweede Voetnoot van 2019 gaat over dit icoon van naoorlogs afstandsonderwijs. Het instituut heeft grote impact gehad in Culemborg en veel Culemborgers hebben er levendige herinneringen aan.

stadEr zijn uit deze periode bijzondere verzamelingen kaarten en plattegronden overgebleven. Soms met een militair doel, maar ook steden lieten indrukwekkende plattegronden en stadsgezichten vervaardigen om macht en rijkdom te illustreren. Dit soort kaarten en stedenatlassen als die van Blaeu komen aan de orde in de beeldende lezing van Peter van der Krogt.

Theater De Fransche School

Aanvang: 20.00 uur, zaal open:19.30 uur

De toegang is gratis.

tekst

De stichting Museum Jan van Riebeeckhuis organiseert op deze vrijdag een bijzondere middag die in het teken staat van de geboortedag van Jan van Riebeeck. De bekende historicus en televisiemaker Hans Goedkoop zal een lezing houden, er wordt een toneelstuk opgevoerd en er is een zaaldiscussie over de betekenis van Van Riebeeck.

tekst

Een APK-beurt betekent meestal: even wachten en koffiedrinken. Bij Garage Visscher in Culemborg is dat nooit een probleem, met die prettige klantenruimte en lekkere koffie. En nu, daar bleek laatst iets aan veranderd te zijn: er waren bij de goed voorziene leestafels twee boekenkasten geplaatst, helemaal voor de klanten.

tekst

De interessante expositie, die in het Elisabeth Weeshuis Museum de afgelopen  drie maanden te zien was, wordt zondag 31 maart dan op een bijzondere wijze afgesloten.

De expositie toont enkele topstukken. Wat dacht u van de originele oorkonde met de Stadsrechten uit 1318 of de Genealogie van de heren en graven van Culemborg. Ook het opsporingsaffiche in verband met de dubbele moord in 1923 in Culemborg is te zien. Het zijn archiefstukken die u eigenlijk nooit te zien zult krijgen, omdat ze te kwetsbaar zijn en daarom goed opgeborgen moeten worden.

tekstIn het afgelopen jaar hebben we met 8-10 mensen het boek van onze naamgever gelezen. Dat is goed bevallen. Voor het voorjaar 2019 hebben we een meer eigentijds boek op het oog dat gratis te downloaden is: Geschiedenis van Culemborg door J.D.J. Kalkhoven, uitgegeven door de firma Van Dam & Van der Marck te Culemborg in 1890.

mata hariDe Nederlandse Mata Hari, als Griet Zelle op 7 augustus 1876 in Leeuwarden geboren, werd op 15 oktober 1917 in Vincennes (Frankrijk) door een vuurpeloton doodgeschoten.

tekst

Martin IJzerman, De reformatie in de graafschappen Buren en Culemborg

De reformatie? Wat valt daar nog over te vertellen na alle aandacht bij de herdenkingen in de afgelopen tijd? De meesten van ons kennen de geschiedenis wel van Luther en Calvijn, en ook van de gevolgen: Alva, Willem van Oranje, Twaalfjarig Bestand, Tachtigjarige Oorlog, enzovoorts. Maar hoe ging dat in de graafschappen Buren en Culemborg? Dat waren immers zelfstandige gebieden.

tekstOp zaterdag 15 december hebben honderden Voetleden hun exemplaar van Kijkend naar Culemborg opgehaald in de pop-up store tegenover de Hema. De hele dag zag je mensen door de stad lopen met het fraaie geel-rode boek onder de arm of in de tas.

Burgemeester Gerdo van Grootheest ontving in de sfeervolle ruimte het eerste exemplaar, en las een van de verhalen voor.

tekstVan alle kanten horen we het: 6 december was een heel mooi evenement. Met een schitterende fanfare werd het feest geopend. Het gregoriaans duurde wat lang, maar wat is 20 minuten op de eeuwigheid. Herman Pleij schetste de middeleeuwse stad en maakte ons duidelijk dat volgens hem Sinte Barbara en Sint Nicolaas uit dubieuze bronnen stammen. Onder trompetgeschal betrad onze landsheer de kerk.

Dat Johan van Beusichem (Michiel Bugter) een echte ridder Otto (Jan Hogendoorn in 50 kg harnas) had meegebracht verhoogde de feestvreugde. Burgemeester Gerdo van Grootheest nam niet alleen de Voetnoot over stadsrechten in ontvangst, maar had ook een mooie speech over nieuwsgierigheid en verbinden.


Datura vrolijkte onze harten op met middeleeuwse muziek, zeker toen Vrouwe van Beusichem (Ellen van Vollenhoven) haar Heer ten dans nodigde. Willem van den Bos sloot als voorzitter van C700 het jaar en de avond kort en krachtig af. Voor iedereen een dichtbundel van de stadsdichters en een drankje toe.

tekst

Yvonne Jakobs (oud-voorzitter van Voet van Oudheusden) is een geboren Culemborgse, een Kuilenburgse dus) en verbindt haar enorme kennis over het Culemborgs verleden met haar eigen ervaringen in de stad. Ze vertelt op deze avond over Culemborg in de 70, 80 en 90er jaren aan de hand van dia's uit de collectie

ontginningen rond CulemborgHet bestuur van Genootschap A.W.K. Voet van Oudheusden nodigt u uit voor het bijwonen van de jaarlijkse ledenvergadering.

Deze vergadering vindt plaats op dinsdag 27 maart 2018 in Stadstheater De Fransche School, Lange havendijk 1 Culemborg. Aanvang 19:30 uur.    

noormannen voor dorestadDe heer Walter Lodewijk vertelt u over de schoolplaten van J.H. Isings.

Datum: dinsdag 24 april

Tijd: 20.00 uur 

Plaats: Theater De Fransche School

Zaal open: 19.30 uur

kerkgewadenDe Emerentianalezing op 20 jan. j.l. door Koen Vanbesien heeft ons weer eens duidelijk gemaakt, dat onze vrouwe Elisabeth en haar mannen tot de maatschappelijke elite uit hun tijd behoorden.

LET OP: In tegenstelling tot de tekst hieronder en alle andere informatie die u wellicht heeft bereikt: De zaal gaat open om 14:30 uur en de lezing begint om 15:00 uur.

Einde extra mededeling

Antoine I de Lalaing

De St. Emerentiana lezing op zaterdag 20 januari 2018 aanvang 15.00 uur, wordt dit keer verzorgd door Koen Vanbesien uit Hoogstraten. De titel van de lezing is: Grandeur en macht en de rol van Anthonis de Lalaing.

Hans GoedkoopDe bekende historicus Hans Goedkoop geeft in het Theater De Fransche School een lezing die u  als lid of  geïnteresseerde van onze Historische Vereniging zal aanspreken.

Datum: dinsdag 19 december 2017  - Aanvang: 20:30 uur

Toegangsprijs: € 18 euro, voor Voet-leden geldt een gereduceerd tarief van € 12,50! Bij het reserveren moet u dan wel een prijssoort kiezen. 

kleef 1 miniatuurOnze voorzitter, Hans Saan, trakteert u op donderdag 23 november op een lezing over: De pracht van de middeleeuwse miniaturen.

Gedrukte boeken bestaan pas sinds ongeveer 1450. Daarvóór waren alle boeken handgeschreven: manuscripten.

Cartularium RAR 0826 1262 2v 3rSoms denken we allang te weten hoe een geschiedenis van een gebouw, of een bevolkingsgroep is. Onderzoek in de archieven kan die wetenschap veranderen of drastisch aanvullen.

Het Cartularium van het St. Pietersgasthuis werpt een nieuw licht op de Geschiedenis van Culemborg.

Evelien Busse, een geboren en getogen Culemborgse, heeft zich gebogen over het Cartularium en d.m.v. transcriberen van de oude teksten een stuk geschiedenis zichtbaar gemaakt. Zij deelt die geschiedenis met ons op 10 oktober aanstaande.

De slag bij Woeringen copy

De Slag bij Woeringen (5 juni 1288)

Dr. Emile Smit zal ons op zijn eigen boeiende wijze vertellen waarom deze slag belangrijk was en wat de gevolgen waren voor onze omgeving.

tekstVoor bijna iedereen is het vanzelfsprekend dat er concertzalen of grote muziekfestivals zijn. Maar twee eeuwen geleden was dat onbekend. In deze lezing laat Pierre van der Schaaf de opmars zien en horen van professionele symfonieorkesten in ons land. Hoe enerzijds korpsen van de schutterij en bioscooporkesten transformeerden tot professionele orkesten en anderzijds professionele orkesten als ‘statussymbool’ werden geformeerd.