Skip to content Skip to footer

Geschiedenis

De ontstaansgeschiedenis

Notabele heren

Op 14 oktober 1937 richtte een aantal Culemborgers met interesse voor het verleden een vereniging op. De oprichters, allemaal redelijk deftige heren, wilden een ‘studiekring’ vormen om, zo staat het zo mooi in de uitnodiging voor de oprichtingsvergadering, “een stem [te zijn], gepaard aan een geoefend oog, die U leert begrijpen, wat Gij ziet in dat landschap, vreemd en vertrouwd tegelijkertijd, als het uitzicht in een droom, dat zich voor U ontrolt tot aan den wazige horizon van het niet meer overgeleverde”. Er was toen in Culemborg al een tiental jaren een Oudheidkamer en wat recenter een geordend archief. De vereniging wilde met name licht werpen op de verhalen die je met al die overblijfselen over het verleden van Culemborg zou kunnen vertellen. In de tachtig jaar erna ontwikkelde de studiekring zich tot een actieve historische vereniging die als doel heeft de belangstelling en kennis te stimuleren van de historie in het algemeen en die van Culemborg en omgeving in het bijzonder. De vereniging wil werken aan behoud en herstel van in Culemborg en omgeving aanwezige monumenten van historie en landschap en maakt zich sterk voor het behoud van voorwerpen en documenten die voor de historie van Culemborg en omgeving belangrijk zijn. Het is een vereniging voor heel Culemborg met leden die samen de activiteiten dragen.

Waarom heet Voet Voet?

Aernout Walraed Karel Voet van Oudheusden (1686-1753) schrijft op het eind van zijn leven een boek: de Historische Beschryvinge van Culemborg. De oprichters van het naar hem genoemde Genootschap willen daarmee “een voortrekker eren, in wiens geest zij verder willen gaan”.

Al jong wees geworden woont Aernout vanaf zijn zevende jaar bij zijn grootmoeder in Culemborg. “Hier heb ick het zoetste en aengenaemste mijner jeugd doorgebragt”, schrijft hij later. Daarom heeft hij zijn boek geschreven: uit liefde voor de Lekstad.

In 1709 wordt hij beroepen in Ankeveen. Dat is een kleine gemeente, dus dominee Voet heeft tijd genoeg om historisch onderzoek te doen. In 1750 begint hij met schrijven. Hij kan beschikken over originele bronnen uit Culemborg en heeft daarvan stukken in zijn boek opgenomen. Net voor Voet overlijdt, is de tekst af. Het werk wordt in 1753 uitgegeven. Dominee Voet van Oudheusden ligt in Ankeveen begraven.

Het boek bestaat uit twee delen: een chronologische geschiedenis van de stad en een beschrijving van de gebouwen, de inwoners, de wetten en regels, enzovoorts. Er zitten twee uitvouwbare platen in: een van het aanzicht van de stad, de andere een stamboom van de heren en vrouwen van Culemborg.
Hoewel het boek onjuistheden bevat, blijft het een belangrijke bron van informatie over de historie van Culemborg. In de 21e eeuw zijn af en toe nog originele exemplaren van zijn levenswerk te vinden.

Het boek is ook hier digitaal te downloaden.