01 verhofstadt voorblad
23 juli 2019 bestaat het grote orgel in de Grote of Barbarakerk 300 jaar. Op een paneel boven de speeltafel van het orgel is de volgende tekst aangebracht:

informal roman

Bij gelegenheid van dit jubileum vindt een festival plaats met op elke avond muziekuitvoeringen. Een feestelijk openingsconcert en een groots slotconcert markeren de verschillende activiteiten. Tijdens dit festival worden stoelen en banken in de kerk naar het orgel gedraaid: het orgel moet niet alleen gehoord, maar ook gezien worden! Elk concert wordt tevoren ingeleid: de muziek die tot klinken komt wordt eerst voor de luisteraar toegankelijk gemaakt. Tijdens het openingsconcert spreken burgemeester Gerdo van Grootheest en stichtingsvoorzitter Anthony Zielhorst.

Dinsdag 23 juli – 20:15 uur Openingsconcert door de Zwitserse organist GUY BOVET
Woensdag 24 juli – 20:15 uur Poëzie en orgel, muurgedicht van René van Loenen
Donderdag 25 juli – 22:00 uur Orgel en zwijgende film – GEERTEN LIEFTING
Vrijdag 26 juli – 20:15 uur Concert door restauratieadviseurs PETER VAN DIJK en WIM DIEPENHORST
Zaterdag 27 juli Orgelsafari: drie orgels van de Culemborgse orgelbouwer MATTHAEUS DE CRANE
Zondag 28 juli 17.50 uu Zondag 28 juli 17.50 uu

Meer informatie over de activiteiten en toegangsbewijzen via: www.verhofstadorgel.nl. Daar kunt u zich ook inschrijven voor de orgelsafari op zaterdag 27 juli. Dat is een busreis langs orgels in Est, Batenburg en Waspik.

Kijk en luister 5 minuten naar het Verhofstadt orgel:


Het Verhofstad orgel in de Grote of Barbarakerk is niet een instrument van de kerk, het behoort van oudsher alle burgers van Culemborg toe.  A.W.K. Voet van Oudheusden beschrijft in zijn Historische Beschryvinghe van Culemborg (1753) hoe de financiering van het orgel tot stand kwam (p. 340-341).


Ten tyde van de Regeeringe van dezen Vorst is, zoo veel ik weete, niets aenmerkelyks voorgevallen, als alleen een nieuw en groot Orgel in de Jaere 1719. is gemaekt: Dit is geplaetst ten westen in de Barbare of Groote Kerk, by den Toorten, tusschen de twee eerste Pylaers. Door den brand van ‘t Jaer 1654. was mede het Orgel vernielt: Zedert was de Kerk wel opgebouwt, maer dit heerlyk Speeltuig agter gebleven: Omtrent dezen tijd ontdekten zich hier eenige Liefhebbers, onder welke uitmunte de Borgemeester Cornelis van Gaesbeek, Vry-Heer van Tienhoven, die van een Orgel begonden te spreeken: Men tekende in, en dus is dit werk door de Liefdaedigheit van veele onder de Borgey voltooit, en tot dien voortreffelyken en aenzienlyken stant, waer in het nog gezien word, verheven.


Om dit orgel te financieren werd dus een grote collecte gehouden Het bijbehorend intekenboekje met voorin een aanbeveling bestaat nog: 1718 – Collecte, aanbevolen door de graaf van Culemborg Ernst Frederik I hertog van Saxen Hildburghausen. We hebben het orgel dus samen zelf betaald.


Tot de Franse tijd (rond 1800) was de kerk eigendom van het stadsbestuur, dat ook het salaris van predikanten en organisten betaalde. Na 1810 werd het eigendom, dus ook alle lasten, met uitzondering van de toren, overgedragen aan de kerkelijke gemeente. We mogen ons, zeker bij dit jubileum  verheugen in steeds grotere betrokkenheid van het bestuur en alle bewoners van Culemborg.

Alle informatie over de historie van het orgel is te vinden in Voetnoot – 52: Zeshonderd jaar orgels in de Grote of Barbarakerk (pdf) van Henk Kerssen, oktober 2014.