Verslag historische fietstocht: Eendenkooien 18-07-2026
De historische fietstocht georganiseerd door genootschap Voet van Oudheusden vond dit jaar plaats op zaterdag 18 juli jl. Het thema van de fietstocht was Eendenkooien.
In de West Betuwe, een groot open komklei gebied tussen de Lek en de Waal, lagen tot ver in de negentiende eeuw tientallen eendenkooien, waar wilde eenden voor consumptie in de val gelokt werden. Iedere kooi bestond uit een kooiplas met vangpijpen met daaromheen een kooibos. Van al die kooien zijn er heden ten dage nog slechts een handvol over. De meeste zijn verdwenen. Toch zijn nog veel plekken waar die kooien gelegen hebben nog herkenbaar in het landschap. De route van de fietstocht voert langs 25 van die plekken, sommige alleen nog te vinden op oude kaarten, andere herkenbaar aan het kooibos met of zonder kooiplas.
Slechts twee kooien blijken nog in bedrijf te zijn nl. de Bisschopskooi bij de Leidse Hoeve en de eendenkooi in het Lage Veld ten noorden van de Betuweiijn en de A 15 aan de Spinweg Om 13 uur startten de deelnemers, 21 in getal, vanaf het Pieterplaatsje voor een tocht van 44,7 km. Het was uitstekend fietsweer; niet te warm en matige wind. Op de meegegeven routekaart was met rode cijfers de ligging van de kooien, meestal kooirelicten, aangegeven. Er werden drie gebieden aangedaan waar veel kooien bij elkaar in de buurt liggen; tussen Zeedijk en Banweg ( 5), in het Lage Veld tussen knooppunt Deil en Asperen ( 6) en tussen de Diefdijk en de spoorlijn (14).
Het zwaarste stuk van de tocht was het open en nogal saaie ruilverkavelingslandschap met kaarsrechte wegen en grote, verspreid liggende boerderijen. Vanwege de wind tegen moest hier wel een tandje worden bijgezet. Het landgoed Mariënwaard en de Linge zorgden voor een meer gevarieerde omgeving Gelukkig was daar de rustplek bij Fort Asperen met koffie of thee en een heerlijk stuk taart. Hier zagen de deelnemers elkaar weer, werd de route besproken en krachten verzameld om de laatste kilometers naar Culemborg af te leggen.
Na vier uur onderweg, inclusief de rust bij fort Asperen, kwam iedereen weer moe maar voldaan thuis.
Het was een interessante tocht, goed weer en een fijne rustplek was de reactie van de deelnemers die ik gesproken heb.
Culemborg 20-07-2026, Leo van der Kooij