In Activiteiten wordt beschreven wat Voet heeft gedaan en gaat doen. Bij de activiteiten die zijn gebeurd is er soms een verslag opgenomen in de beschrijving. Door een keuze te maken in de linkerkolom kunt u bijvoorbeeld alle excursies weergeven.

Op zaterdag 5 september 2020 is de expositie Adriaan Koerbagh (1633-1669) Eerherstel voor een dwarse denker geopend door burgemeester Gerdo van Grootheest tijdens een geslaagd evenement in het Huis van de Stad. Vanwege de coronamaatregelen kon een beperkt aantal toehoorders daarbij aanwezig zijn. Je kunt de hele happening, inclusief de bijdragen van o. a Nelleke Noordervliet, hier terugzien.

De tentoonstelling is te zien in de kapel van het Elisabeth Weeshuis Museum en los van het museum te bezoeken op woensdag tot en met zondag tussen 12.00 en 17.00 uur.

Bij de expositie horen lezingen en leesclubs. Bij de tentoonstelling zijn de Voetnoot over dit onderwerp (geschreven voor conservator Hannah Laurens) alsmede Vrij Man van van Nelleke Noordervliet te koop.

Op donderdag 17 september 2020 houdt meesterverteller Bart van Loo een lezing in Culemborg. Hij neemt je op sleeptouw langs duizend jaar Europese geschiedenis. Zijn zoektocht voert hem naar het ontstaan van de Nederlanden in de vijftiende eeuw. En wat blijkt? De Lage Landen zijn een Bourgondische uitvinding.
Nota bene: deze lezing vindt plaats in de Grote of Barbarakerk. Voetleden die voor 1 mei (met korting) een kaartje hebben gekocht, hebben daarmee toegang in de kerk. Voor kaartverkoop en verdere informatie zie de website van De Fransche School.

Bij de expositie Adriaan Koerbagh (1633-1669) Eerherstel voor een dwarse denker worden twee lezingen aangeboden.

Op 13 oktober spreekt de bekende historicus Jonathan Israel (in het Engels!) via een live online verbinding.

Op 3 november komen Hannah Laurens en Bart Leeuwenburgh, die beiden een boek over Koerbagh schreven, een toelichting geven op hun werk.


De lezingen in het Huis van de Stad in Culemborgzijn gratis en voor iedereen toegankelijk. Vanwege de maatregelen is aanmelden verplicht.

In het kader van het Koerbagh-programma organiseert Voet twee leesclubavonden. Op een leesclub avond wisselen de deelnemers hun indrukken uit en worden de werken doorgenomen en besproken.

Op 21 september gaat het over Vrij man van Nelleke Noordervliet.

Op 19 oktober staat Het noodlot van een ketter van Bart Leeuwenburgh op het programma.

De leesclubs zijn gratis en voor iedereen toegankelijk. Er is plaats voor maximaal 8 personen per avond.

Vanwege de coronamaatregelen is aanmelden noodzakelijk.


een meterWe gaan even nadenken over de lengtemaat 'meter', of liever: anderhalve meter. Er zijn heden ten dage gek genoeg mensen die opeens niet meer weten hoe lang anderhalve meter is. Komt ze niet uit, vinden ze lastig, stellen ze ter discussie, brengt ze in verwarring. Er is niets nieuws onder de zon: afmetingen en afstanden zijn sinds mensenheugenis onderwerp van gesprek. Je bent lid van een historische vereniging, dus je weet dat vroeger alles beter was.

rarGoed nieuws: de studiezaal van het Regionaal Archief Rivierenland (RAR) is weer open.

De openingstijden zijn van dinsdag t/m vrijdag van 9.00 tot 16.30 uur. U kunt alleen langskomen op afspraak en als u geen verkoudheidsklachten heeft. Check de website www.regionaalarchiefrivierenland.nl voor de actuele stand van zaken.

wereldgeschiedenis

Onder verantwoordelijkheid van het Huygens Instituut voor de Nederlandse geschiedenis is het boek ‘Wereldgeschiedenis van Nederland’ uitgebracht. Meer dan honderd onderzoekers op het gebied van geschiedenis en cultuur vertellen het wereldwijde verhaal van onze geschiedenis. Hoe ons land mede de wereld heeft vormgegeven en hoe Nederland door onze nabije en verre buren beïnvloed werd.

cholera 1866 copy copySinds 1817 bereiken steeds meer berichten over de cholera ons land. Het begint met losse gevallen, maar dan komen de berichten van honderden, duizenden doden. En het komt dichterbij. In 1819 ziet men ook hier rouwadvertenties van landgenoten die in Oost-Indië aan de ziekte bezweken. Het is even later ook nog eens oorlog. Die Belgen willen zich van ons land losmaken; in 1831 hebben we zelfs een tevergeefse tiendaagse veldtocht gehouden om ze mores te leren. Het land is dus al in rep en roer en dan….

schoutenEen carillon kan ziektes en onheil afweren, zo klinkt een oude volkswijsheid. Met dat in hun hoofd schreven Schouten en Ruiter ‘Healing Bells’, om de helende klanken tegen corona uit te laten klinken.

Beiaardiers in dertien landen, waaronder Nederland, speelden op donderdag 21 mei - Hemelvaartsdag - dit muziekstuk met de naam ‘Healing Bells’. De Nederlandse journaliste Jet Schouten stond aan de wieg van de compositie.

lees ditVoorlopig moeten we 150 centimeter afstand houden van elkaar. 1,5 meter dus, oftewel één en een halve meter. Maar meestal hebben we het over anderhalve meter. Waarom eigenlijk, wil een lezer weten.

voetib1

In de vorige Voet Voor Thuis hebben we uw oogst aan uitdrukkingen met “Voet” erin afgedrukt. We leggen u nu een logisch vervolg op ’Voet in Tekst’ voor, namelijk ’Voet in Beeld’. Ik geef u twee voorbeelden.


Als u in een middeleeuws getijdenboek een afbeelding ziet met bovenin twee voeten en onderin een groep mensen die omhoog kijken, dan betreft het een afbeelding van de hemelvaart van Christus.

Deze afbeelding is genomen uit een Nederlands getijdenboek, dat in de British Library bewaard wordt. De tekst onder de afbeelding luidt: “Hier vaert Jezus ten hemel waert”. Als u goed kijkt ziet u dat de apostelen met Maria om een waterput staan en in het water ziet u het onderaanzicht van de doorboorde voeten van de Heer.

Add MS 50005; 1410-1420; Book of Hours, Dutch. British Library

De pasgeboren zoon van de erfgroothertog van Luxemburg stamt ook af van de graven van Culemborg

lux910 Mei 2020: 6.05 uur: Babynieuws uit Luxemburg! Vanochtend hebben erfgroothertog Guillaume en zijn vrouw Stéphanie een zoontje gekregen. Dat meldt het Luxemburgse hof op Instagram.

Leuk voor de Luxemburgers, maar met enig zoekwerk blijkt dat de nieuwe prins ook afstamt van de graven van Culemborg en ook de Heren van Maurik behoren tot zijn voorgeslacht. Deze afstammingslijn loopt via de moeder. Ook via de vader stamt Charles van de graven van Culemborg. Dit loopt via de familie van Waldeck

1920De periode van halverwege de 19e en begin 20ste eeuw was een tijd van grote veranderingen en grote uitvindingen. Zo rond 1850 ontstond er een nieuwe westerse wereld. Technische vooruitgang en de industriële revolutie begonnen elkaar steeds meer te beïnvloeden en natuurwetenschappen werden steeds belangrijker. Samen brachten ze ontwikkelingen op gang die z’n weerga niet kent en die de wereld binnen enkele generaties volledig veranderde.

Smalriem
Een aantal leden van Voet, veelal oud-Culemborgers, woont in Beusichem. Als zij Culemborg bezoeken gaan zij vaak via de Smalriemseweg. Waar komt deze naam vandaan?
Als je kijkt op https://www.topotijdreis.nl/ vind je dat deze naam als gebied genaamd Smalriem vanaf 1850 genoemd wordt op de kaarten. Kaarten na 1966 vermelden de naam niet meer. Vreemd dat zomaar een naam verdwijnt.

Het zijn bijzondere en moeilijke tijden voor iedereen. Het gedwongen thuisblijven zorgt ervoor dat ieder van ons de nodige aanpassingen doet aan bestaande routines en dat allerlei uitstapjes en activiteiten voorlopig niet door kunnen gaan.
Zo ook Voet. Alle activiteiten van ons genootschap zijn tot nader order afgelast: lezing en excursies gaan niet door en het bestuur vergadert online. Het schrijven aan de Voetnoten gaat ondertussen gewoon door. Omdat bezig zijn met geschiedenis ons allemaal boeit, en omdat Voet er is om die belangstelling te stimuleren en te voeden, brengen wij je vanaf deze week elke twee weken een VOET VOOR THUIS.

VOET VOOR THUIS bevat een verzameling wetenswaardigs, lezenswaardigs, luisterwaardigs en 't bekijken waardigs voor de Voetgenoot. We houden ons aanbevolen voor commentaar, suggesties en tips. Mail naar de Dit e-mailadres wordt beveiligd tegen spambots. JavaScript dient ingeschakeld te zijn om het te bekijken.!

williramLinks ziet u een boekwerk geschreven in het Oudnederlands. Het werd hier gesproken vanaf de zevende tot en met de twaalfde eeuw, ja, vermoedelijk ook in Culemborg maar dat bestond toen nog niet als zodanig. Kijk maar op de landkaart die in deze video wordt getoond. De video is gesproken in Oudnederlands en ondertiteld in die taal en in de Nederlandse vertaling. Vaak nog best te verstaan. Met dank aan Martin IJzerman en Jan Hogendoorn voor de hint.

De afgelopen weken hebben De Gelderlandfabriek en Studio LEK een bijzonder initiatief genomen. Elke week, op donderdagavond, verzorgen zij vanuit een speciaal ingerichte studio in De Gelderlandfabriek het evenement ‘Niet afgelast’, dat live wordt uitgezonden via Facebook en YouTube. Op 7 mei jongstleden konden we nummer 8 bekijken. Daar hield Hans Saan een verhaal over een pandemie in het Culemborgse verleden. Mochten jullie het gemist hebben: geen nood. Je kunt Hans z’n verhaal, dat in twee delen uiteenviel, opnieuw bekijken.

In Voet voor thuis 2 hebben we een oproep gedaan om alle mogelijke uitdrukkingen en zegswijzen waar het woord 'voet' een rol speelt op te zoeken en naar ons op te sturen. Een aantal Voetzoekers heeft gereageerd. Graag delen we de resultaten. Eén Voetzoeker heeft er zelfs een literaire vorm voor gevonden. Het zijn voornamelijk uitdrukkingen. Maar er zijn ook allerlei zelfstandige naamwoorden met 'voet' er in. Voetzoeker natuurlijk (afgestoken met oud en nieuw ging dat vuurwerk kronkelend over de grond achter je voeten aan), en voetzool. Wie weet er nog een paar? Aanvullingen kun je kwijt bij Dit e-mailadres wordt beveiligd tegen spambots. JavaScript dient ingeschakeld te zijn om het te bekijken.

Genootschap AWK Voet van Oudheusden. Zo luidt de volledige naam van onze vereniging. In de praktijk spreken we van VOET.
 
Op het schilderij De Spreekwoorden van Pieter Bruegel uit 1559 is rechtsonder deze man te zien. Hij valt door de mand, maakt een lange neus en haalt een wit voetje. Welnu, voor deze rare periode willen we u nog een voetje geven.

Er zijn allerlei uitdrukkingen waarin Voet een rol speelt. Iemand de voet dwars zetten. Op de voet volgen. Voetstoots aannemen.

Hieronder de video gemaakt door Martin IJzerman.

 

henk zomerdijkOp veler verzoek is hier de video waarvan Henk Zomerdijk bij zijn lezing het eerste deel heeft afgespeeld. U moet vermoedelijk het geluid een beetje harder zetten.

boek wilhelmusOnder aan dit artikel vindt u een video waar u kunt horen en zien hoe Voet-leden het Wilhelmus zingen. Op het orgel professioneel begeleid door ons kersverse bestuurslid Ben Holtkamp. Dat is na een enthousiaste lezing door Cor Visser en zijn echtgenote Akki, waarin zij uitlegden hoe de verschillende coupletten van ons volkslied betekenen en zich tot elkaar verhouden. Een gedrukte versie van het Wilhelmus vindt u hier. Een samenvatting van de lezing vindt u hier.

DSC06360bew2 copyZaterdag 1 juni vond in de Gelderlandfabriek in Culemborg de presentatie plaats van een nieuwe Voetnoot, het historisch cahier dat het Genootschap A.W.K. Voet van Oudheusden driemaal per jaar uitbrengt. Het nummer, getiteld School van hoge klasse, is een fraai vormgegeven boekwerkje over de betekenis voor stad en land van het door paters Augustijnen geleide Nederlands Schriftelijk Studiecentrum Culemborg (1946-1971).

tekstOp 23 december 1923 werd er in Culemborg een dubbele roofmoord gepleegd. De daders zijn nooit gevonden, maar de moord maakte een hoop emoties los bij de Culemborgers. In het boek 'Plaats delict Nederland' is een heel hoofdstuk gewijd aan die dubbele moord, lees dat hier", en de nationale pers inclusief de Culemborgse Courant stond er ook vol van.

Culemborgse 'Voetnoten' in PDF-formaat

Jaarlijks geeft het genootschap twee, sinds 2011 drie 'Voet'-noten uit. Van alle nummers zijn PDF-files beschikbaar. Het bestuur rekent het tot haar taak om oude Voetnoten te verzamelen. Die komen uit legaten, opruimingen, van Bartje, van overal dus.

Mededeling: gooi nooit een Voetnoot weg, als u hem kwijt wilt. Geef hem aan een van de bestuursleden, bijvoorbeeld tijdens een lezing.

Wilt u altijd de nieuwste Voetnoot automatisch in uw brievenbus? Schrijf u in als lid.

Als u iets zoekt met de zoekopdracht rechts in het menu, doorzoekt u ook al deze Voetnoten.

Klik op het betreffende nummer om het in te zien.

2019-682019-67

2018-66 2018-63a 2018-63 2018-63a 2018-63 2018-62 2017-61 2017-60 2016-59 2016-58 2016-57 2015-56 2015-55 2015-54 2014-53 2014-52 2014-51 2013-50 2013-49 2013-48 2012-47 2012-46 2012-45 2011-44 2011-43 2010-42 2010-41 2009-40 2009-39 2008-38 2008-37 2007-36 2007-35 2006-34 2005-33 2005-32 2005-31 2004-30 2003-29 2002-28 2002-27 2001-26 2001-25 2000-23 en 24 1999-22 1999-21 1998-20 1998-19 1997-18 1996-17 1996-15 en 16 1995-13 en 14 1994-11 en 12 1993-10 1993-9 1993-8 1992-7 1991-5 en 6 1989-4 1989-3 1988-2 1987-1

Deze agenda is gezien de omstandigheden met het coronavirus niet meer van toepassing. Alle bijeenkomsten zijn voorlopig afgelast. Hieronder nog twee mededelingen en verder hebben wij hieronder een paar video's voor u verzameld.

Voorts kunt u hier alle Voetnoten digitaal downloaden en lezen. En is er hier een lijst met boeken waarvan die met rode letters ook digitaal beschikbaar zijn. Leert u alles over Culemborg!.

Meer informatie over lezingen en excursies volgt zodra die beschikbaar is. Bij elk onderdeel vindt u een link, rode letters, naar de beschrijving zodra die informatie beschikbaar is. Alle lezingen vinden plaats in Theater De Fransche School, aanvang 20:00 uur, zaal open een half uur voor de aanvang - tenzij anders is aangegeven. De toegang is gratis.

De excursie naar Utrecht is afgelast vanwege de maatregelen tegen het coronavirus. Ook de alternatieve datum, 4 april, komt te vervallen. Voetgenoten die zich ingeschreven hadden, hebben inmiddels bericht gekregen. Vragen? Stel ze bij Dit e-mailadres wordt beveiligd tegen spambots. JavaScript dient ingeschakeld te zijn om het te bekijken.

kleipijp copyAfgelast wegens Corona besmettingsgevaar!

Amateurarcheoloog André van Ingen komt vertellen over het mysterie van kleipijpen, dé gidsfossielen van de moderne archeologie na 1600. In Nederland zijn er in bijna 400 jaar miljoenen kleipijpen geproduceerd en vervolgens ook weer weggegooid. Zijn lezing is een boeiend verhaal over wat het pijp roken voor de Nederlandse geschiedenis betekend heeft.

Op 11 februari vulde de zaal in De Fransche School zich om half acht met een behoorlijk aantal Voetgenoten. Hans Saan opent als voorzitter van het bestuur de Algemene Ledenvergadering en kondigt al direct aan dat de routine van dit soort vergaderingen zal worden onderbroken! Onderzocht wordt wie Voet het beste kent door tussendoor een serie vragen te stellen, die door de Voetleden met een rode of gele kaart beantwoord worden. Een soort 'petje op, petje af'. Voor de winnaar is een heuse Voet-taart gebakken.

Op 11 maart 2020 hield IJsbrand Verveer een lezing over de scheepvaart op de Lek in de 19e en 20e eeuw. Hij begon zijn lezing een schilderij van de Lek. Maar waar precies moest je deze afbeelding plaatsen? Eén van de aanwezigen in de zaal wist het antwoord: de Lek bij Culemborg. Hij kende het schilderij. Het is gemaakt toen de spoorbrug er al was (na 1868 dus!) maar de schilder heeft de brug weggelaten. En dat maakt het lokaliseren een stuk ingewikkelder!
IJsbrand is een verwoed ansichtkaartenverzamelaar: al 40 jaar verzamelt hij met name fotokaarten waarop de Lek, Lekboten en de plaatsen langs deze rivier zijn gefotografeerd. Bijvoorbeeld Foto Tukker maakte al in 1910 vele mooie foto's van de dagelijkse gang van zaken op en rond de rivier. Deze blijken een inspiratiebron voor boekjes en lezingen! Een van die boten, de Kapitein Anna, is nog te bezoeken in Amsterdam.

Zaterdagmiddag 18 januari 2020 vond de jaarlijkse Emerantianalezing plaats in de Fransche School. Waarom Voet dat elk jaar doet, lees je hier.
Met een luidkeels: "Goddank! De Proost van Aken op de Visbank" deden we recht aan die traditie. Daarna volgde de lezing: Van de Linge tot de Hudson: het relaas van een migrant van boerenknecht tot president. De lezing werd verzorgd door Jan de Boer, burgemeester van Buren. Jan vertelde een boeiend verhaal over Cornelis Maessen die vanuit deze streken naar het verre Amerika trok. Hij schreef er een prachtig boek over.  Na afloop van de lezing hieven we met elkaar het glas op de heilige Emerentiana.

lekboot

Tegelijk met de contributienota in januari ontvang je een uitnodiging voor de Algemene Ledenvergadering (ALV). Die ALV begint om 19:30 uur, de zaal is open om 19:00 uur!

De stukken die nodig zijn voor die vergadering kunt u hier downloaden:

Op 29 januari verzorgde Anton van der Velde een boeiende lezing voor een volle zaal in De Fransche School over het ontstaan van het Rivierengebied en dijkdoorbraken. Anton gaf vele voorbeelden waarmee duidelijk werd dat de Culemborgers er in de geschiedenis niet altijd zo mee weg kwamen.

 

Anton van de VeldeLET OP: deze lezing stond oorspronkelijk gepland op maandag 27 januari

25 jaar geleden evacueerden we, want met dat hoge water, je weet het nooit. Om die dreiging goed te begrijpen moet je iets weten van ons landschap.

In deze lezing gaan we terug in de tijd en zien hoe dit gebied, hoe hoog en laag door natuurlijke processen in de loop van eeuwen ontstaan zijn. De laatste duizend jaar komt daar de hand van de mens bij. Linge, Lek en Waal spelen dan een hoofdrol in het verhaal.

martinvanburen

Jan de Boer is burgemeester van de gemeente Buren en bezig een boek te schrijven over Martin van Buren, de achtste president van de Verenigde Staten (1837-1841).

Van Buren (1782-1868) was een nazaat van Cornelis Maessen, die in 1631 uit Buurmalsen naar de Nieuwe Wereld vertrok. Hij was de eerste president met een niet-Britse achtergrond en de eerste die als Amerikaans staatsburger geboren werd.

tekstLET OP: deze lezing stond oorspronkelijk gepland op woensdag 29 januari
Dit is hoogwaterburgemeester Henk Zomerdijk van de gemeente Ochten. Hij is tegenwoordig voorzitter van de klankbordgroep versterking Waaldijk. Maar in 1995 was hij de burgemeester die de bevolking van de gemeente Ochten opdracht gaf om te evacueren, en wel onmiddellijk. Hij kan zo uit eerste hand vertellen over wat hij toen heeft meegemaakt. Voet heeft al eerder een lezing over dit onderwerp van hem georganiseerd, namelijk op 23 januari 2014.

Helaas bereikte ons het bericht dat Hans Goedkoop per onmiddellijk op doktersadvies zijn agenda leeg moet vegen, vanwege klachten van overspannenheid.
Erg vervelend, voor hem en voor ons, want we maakten ons op voor een mooie avond. 

Om de avond toch niet verloren te laten gaan heeft Theater De Fransche School Ad van Liempt uitgenodigd, de laatste tijd wat omstreden in het nieuws, maar niet minder interessant. 
Hij gaat o.a. spreken over het jaar 1945: het onderwerp van zijn nieuwe boek.

evacuatieJanuari 1995. Het water in de grote rivieren staat hoog. De inwoners van het Rivierengebied, ook die in Culemborg, denken er het hunne van: ‘Dit is niet de eerste keer, het zal wel weer meevallen.’ Maar dit keer blijft de rivier verder vollopen. Het Rivierengebied moet evacueren.

tekst

Flipje wordt nationaal erfgoed

Het Regionaal Archief Rivierenland (RAR) heeft geld gekregen van het ‘Nationaal programma voor het behoud van het papieren erfgoed’, Metamorfoze. Met het toegekende bedrag mag het RAR komend jaar het volledige archief van de Koninklijke Maatschappij De Betuwe materieel verzorgen en digitaliseren. De commissie heeft geoordeeld dat dit archief uniek materiaal bevat en van nationaal belang is.

Subcategorieën

De boekenlijst met alle boeken die wij in de bibliotheek van Voet ter beschikking hebben voor onze leden. Met de zoekfunctie van uw browser (Cntrl-f) kunt u de inhoud doorzoeken.

fransche school theater de fransche school De lezingen van Voet worden gehouden in Theater De Fransche School, Havendijk 1. Ze beginnen om 20:00 uur, om ongeveer 21:00 uur is er een koffie- en theepauze en de lezingen worden afgesloten rond 22:30. De lezingen zijn gratis en voor iedereen toegankelijk. Alles tenzij anders aangegeven in de beschrijving van de lezing.

Wat deed Voet nog meer.

De agenda voor de jaarvergadering en, indien in het verleden, het jaarverslag erbij.

De agenda voor de komende tijd ziet u als u op het menu-onderdeel "activiteiten" klikt, alle activiteiten staan daar in chronologische volgorde. Wilt u specifiek iets weten over bijvoorbeeld Lezingen, klik dan op "Activiteiten" en "Lezingen". Resultaat: alle lezingen op chronologische volgorde.

Elk jaar organiseren wij 2 middag-excursies en 1 dag-excursie. De excursies worden georganiseerd door de Werkgroep Excursies. Heeft u een suggestie voor een bestemming, stuur dan een e-mail aan Dit e-mailadres wordt beveiligd tegen spambots. JavaScript dient ingeschakeld te zijn om het te bekijken. .
Elke tweede zaterdag van september is het Monumentendag. Culemborg pakt altijd groots uit met mooie muziek, wervelende dansgroepen, oude ambachten, interessante marktkramen en, uiteraard, prachtige monumenten.
Verslagen van bezoeken namens Voet aan andere steden en verslagen van bezoeken uit andere steden aan Culemborg. Het eventuele verslag van een excursie vindt u bij de aankondiging van die excursie.