Skip to content Skip to sidebar Skip to footer

Wandelt u mee langs de rafelranden?

Waar woonde de ongelukkige weduwe Cornelia Sweeris, die het hoofd nauwelijks boven water kon houden, toen haar man in 1916 in de gevangenis zat? En hoe liep het met haar af?

En waar verbleef Dokus van Blitterswijk samen met zijn vrouw ‘Gerrigje de Fut’ in 1903 vijf weken onder de blote hemel, toen hij wegens huurschuld op straat was gezet?

Stadswandelingen voeren ons meestal langs plaatsen met fraaie monumenten en representatieve gebouwen. Ze weerspiegelen het verleden van de gefortuneerden en de glorierijke daden van beroemde stadgenoten. De rafelranden, de minder aantrekkelijke buurten komen nauwelijks aan de orde.

Rond het midden van de negentiende eeuw leefde een vijfde van de Culemborgers in behoeftige omstandigheden. Ze waren aangewezen op hulp van kerken, gemeente, fondsen en particulieren. De woningen waren klein, bedompt, smerig en vochtig. De werkdagen waren lang en zwaar, de wegen tot verbetering ver en taai.

De leesgroep 1850-1950 van Voet nodigt u uit om tijdens een wandeling onder leiding van Peter Schipper het andere Culemborg te ontdekken.

Vele fysieke herinneringen aan armoede en strijd zijn in de drang naar vernieuwing en een menswaardiger bestaan afgebroken. Welke plekken en gebouwen getuigen nu nog van gebrek, hard werken en sociale strijd? Wat is  er terug te vinden van de armzalige ‘reten’?

Op 27 januari organiseerde Peter Schipper (de auteur van de voetnoot) samen met Voet de eerste wandeling door langs de rafelranden. Met zo’n 25 volgers, trokken Peter en zijn vrouw Tineke door de stad. Peter bleef verhalen vertellen: over de sigarenfabrieken met strenge bazen en werknemers die zich steeds meer organiseerden en staakten om uit de onderdanige positie te komen. Niet altijd met succes. Ook toonde Tineke de oude foto’s wanneer we bij een plek stonden waar vroeger arbeidershuisjes hadden gestaan: een benedenverdieping met een of twee kamers en een zolder, waar werd geslapen. Het gevoeg werd in het slechtste geval in een pot gedaan, die in de gracht moest worden leeg gekieperd. Veel van de huisjes zijn gesloopt; enkele vanuit de vorige eeuw zijn er nog, opgeknapt en passend bij de huidige tijd.

 

Peter en Tineke aan de soep.

Na de – uitgelopen – wandeling, werd bij Betuwe Wereldwijd een lekkere, door Tineke bereidde, en zeer toepasselijke Rumfordse soep geserveerd. Dit is een door Benjamin Thompson, graaf van Rumford, rond 1800 bedachte goedkope soep die werd uitgedeeld onder de armen, ook in Culemborg. Iedereen liet het zich lekker smaken, ook Peter en Tineke! Tot slot zongen we samen een populair lied uit de Crisistijd.

 

 

 

De 2e wandeling vindt plaats op zaterdagmiddag 6 april 2024.

Ook de 2e datum is volgeboekt en er staan ook al veel mensen op de wachtlijst, inschrijven is daarom nu niet meer mogelijk.

Praktische informatie

Wanneer: 27 januari 2024 (volgeboekt) en zaterdag 6 april 2024 (volgeboekt)
Tijd: 14.00 uur
Waar: verzamelen bij ‘Betuwe Wereldwijd’ in de Goilberdingerstraat 32