Skip to content Skip to sidebar Skip to footer

Sint Emerentiana, de Proost van Aken op de visbank

Op 23 januari is het ieder jaar weer Sint Emerentiana. Dat wordt voor zover wij weten nergens gevierd en dat is, speciaal in de stad Culemborg, zeer onterecht.

de heilige emerentiana

Op Sint Emerentiana in het jaar 1428 is Culemborg in de nacht overrompeld door Jan van Buren, Proost van Aken en Sint Marie te Utrecht, en vele leden van de Hoekse partij, samen 1500 man sterk. Aan de oostmuur wierpen zij een brug over de gracht en klommen zij over de muur. Met 40 man slopen zij de stad in om de poort te openen voor de rest. Terwijl zij naar de poort liepen sloegen ze vier burgers dood.

Gelukkig boden de burgers dapper tegenstand en ze kregen Jan van Buren en achttien anderen te pakken bij de Vier Hoeken, dat is nu tussen slagerij de Bruin en bloembinderij De Vier Hoekjes. Die 18 anderen werden terstond geveld, maar voor Jan van Buren hadden zij een ‘schandelijker, smadelijker en smartelijker dood’ in petto. Hij werd opgepakt door de viswijven en die sleurden hem naar de Oude Vismarkt, tegenover waar nu de ingang van de Hema is. Daar was toen een visbank. Jan van Buren werd op die visbank gegooid en ter plekke in mootjes gehakt. In het hout van het deurkozijn op nummer 6 is deze slachtpartij op treffende wijze uitgebeeld.
Tot ver in de 17-de eeuw is deze overwinning gevierd met het versje God dank! De Proost van Aken op de Visbank!.

Deelnemers aan die vieringen kregen 40 dagen aflaat. Er zijn dus genoeg redenen om dit feest in ere te herstellen en deze lezing bij te wonen.

De naamgever van ons genootschap, dominee Aernout Walraed Karel Voet van Oudheusden, beschrijft het gebeuren omstandig vanaf bladzijde 64 in zijn boek Historische Beschryvinge van Culemborg. Lees met name de eeuwige Memorie aan het einde van dit fragment; dat hebben wij behoorlijk laten versloffen.